1
BÀI GIẢNG SINH HỌC 9
Trường THCS Tân Bình
GV : Trần Thị Thu Hồng
2
Nêu những diễn biến cơ bản của NST trong quá trình nguyên phân ?
Kì đầu: NST kép bắt đầu đóng xoắn, co ngắn nên có hình thái rõ rệt . Các NST kép dính vào các sợi tơ của thoi phân bào ở tâm động.
Kì giữa: Các NST kép đóng xoắn cực đại và xếp thành hàng ở mặt phẳng xích đạo của thoi phân bào.
Kì sau: Từng NST kép tách nhau ở tâm động và phân ly về hai cực của tế bào.
Kì cuối: Các NST đơn dãn xoắn dài ra, ở dạng sợi mảnh dần thành nhiễm sắc chất.
Kiểm tra bài cũ
3
Trường THCS Tân Bình
GV : TRẦN THỊ THU HỒNG
Bài 10.
Giảm phân
4
Bài 10.
Giảm phân
Giảm phân là gì ?
Giảm phân là hình thức phân bào có thoi vô sắc, diễn ra ở thời kì chín của tế bào sinh dục, qua 2 lần phân bào liên tiếp nhưng NST chỉ nhân đôi có một lần ở kì trung gian trước lần phân bào I (kì trung gian của lần phân bào II diễn ra rất ngắn). Mỗi lần phân bào đều diễn ra 4 kì : Kì đầu, kì giữa, kì sau, kì cuối.
5
Bài 10. Giảm phân
6
Kì trung gian I : Trung thể nhân đôi thành 2 trung tử và phân ly về 2 cực của tế bào .Màng nhân và nhân con tiêu biến . NST tự nhân đôi thành NST kép gồm 2 cromatít gắn nhau ở tâm động
Kì trung gian I diễn ra như thế nào ?
Bài 10. Giảm phân
Kì trung gian I
7
Nêu những diễn biến cơ bản của NST trong lần phân bào I?
Nhóm 1: Kì đầu 1
Nhóm 2 : Kì giữa 1
Nhóm 3 : Kì sau 1
Nhóm 4 : Kì cuối 1
Kì đầu I : Các NST bắt đầu đóng xoắn và co ngắn.
Các NSTkép trong cặp tương đồng tiếp hợp theo chiều dọc và có thể xảy ra hiện tượng bắt chéo với nhau, sau đó tách nhau ra.
Kì giữa I :Các NST kép tương đồng tập trung và xếp song song thành 2 hàng ở mặt phẳng xích đạo của thoi phân bào.
Kì sau I :Các cặp NST kép tương đồng phân li độc lập với nhau về 2 cực của tế bào .
Kì cuối I : Các NST kép nằm gọn trong 2 nhân mới được tạo thành với số lượng là bộ đơn bội (kép)
8
I/ Những diễn biến cơ bản của NST trong quá trình giảm phân I:
Kì đầu I :
- Các NST kép đóng xoắn và co ngắn
c) Kì sau I: Các NST kép trong cặp NST tương đồng phân li độc lập với nhau về 2 cực của tế bào
d) Kì cuối I: Các NST kép nằm gọn trong 2 nhân mới được tạo thành với số lượng là bộ đơn bội kép.
- Các NST kép trong cặp tương đồng tiếp hợp theo chiều dọc và có thể xảy ra hiện tượng bắt chéo với nhau, sau đó tách nhau ra.
b) Kì giữa I : Các NST kép trong cặp tương đồng tập trung và xếp song song thành 2 hàng ở mặt phẳng xích đạo của thoi phân bào
Bài 10. Giảm phân
9
Bài 10. Giảm phân
Kì trung gian II
Kì trung gian II diễn ra như thế nào ?
Sau kì cuối I là kì trung gian tồn tại rất ngắn, không diễn ra sự tự nhân đôi NST
10
Kì đầu II : NST co lại cho thấy số lượng NST kép trong bộ đơn bội.
Kì giữa II :Các NST kép xếp thành 1 hàng ở mặt phẳng xích đạo của thoi phân bào.
Kì sau II :Từng NST kép chẻ dọc ở tâm động thành 2 NSTđơn phân li về 2 cực của tế bào
Kì cuối II : Các NST đơn nằm gọn trong nhân mới được tạo thành với số lượng NST là bộ đơn bội .
Nêu những diễn biến cơ bản của NST trong lần phân bào II ?
Nhóm 1 : Kì đầu 1
Nhóm 2 : Kì giữa 2
Nhóm 3 : Kì sau 2
Nhóm 4 : Kì cuối 2
11
I/ Những diễn biến cơ bản của NST trong quá trình giảm phân I :
1. Kì đầu II : NST co lại cho thấy số lượng NST kép trong bộ đơn bội
2. Kì giữa II : NST kép xếp thành 1 hàng ở mặt phẳng xích đạo của thoi phân bào.
3. Kì sau II : Từng NST kép chẻ dọc ở tâm động thành 2 NST đơn phân li về 2 cực của tế bào.
4. Kì cuối II : Các NST đơn nằm gọn trong nhân mới được tạo thành với số lượng NST là bộ đơn bội.
Bài 10. Giảm phân
II/ Những diễn biến cơ bản của NST trong quá trình giảm phân II :
12
Các NST kép đóng xoắn,co ngắn. Các NST kép trong cặp tương đồng tiếp hợp theo chiều dọc và có thể bắt chéo với nhau, sau đó tách nhau ra.
NST co lại cho thấy số lượng NST kép trong bộ đơn bội.
Các NST kép tương đồng tập trung và xếp thành 2 hàng ở mặt phẳng xích đạo của thoi phân bào.
Các NST kép xếp thành 1 hàng ở mặt phẳng xích đạo của thoi phân bào.
Từng NST kép chẻ dọc ở tâm động thành 2 NSTđơn phân li về 2 cực của tế bào.
Các NST đơn nằm gọn trong nhân mới được tạo thành với số lượng NST là bộ đơn bội
Các NST kép nằm gọn trong 2 nhân mới được tạo thành với số lượng NST là bộ đơn bội (kép)
Bài 10. Giảm phân
Các cặp NST kép tương đồng phân li độc lập với nhau về 2 cực của tế bào .
13
Kết quả của quá trình giảm phân ?
Kết quả giảm phân : Từ 1 tế bào mẹ với 2n NST, qua 2 lần phân bào liên tiếp, tạo ra 4 tế bào con đều có n NST. Như vậy, số lượng NST đã giảm đi một nửa. Các tế bào con này là cơ sở để hình thành giao tử.
14
Xảy ra tiếp hợp NST ở kì đầu
Không xảy ra tiếp hợp
Các NST kép xếp thành 2 hàng trên mặt phẳng xích đạo của thoi phân bào.
Các NST kép xếp thành 1 hàng trên mặt phẳng xích đạo của thoi phân bào
Các NST kép không tách nhau ở tâm động
Các NST kép tách nhau ở tâm động
2 Tế bào con có bộ NST đơn bội (kép).
4 Tế bào con có bộ NST đơn bội.
So sánh sự khác nhau lần phân bào I và lần phân bào II ?
Bài 10. Giảm phân
15
Bài 10. Giảm phân
16
Những điểm giống và khác nhau cơ bản giữa nguyên phân và giảm phân
- Đều có sự nhân đôi NST - Đều trải qua các kì phân bào tương tự - Đều có sự biến đổi hình thái NST theo chu kì đóng và duỗi xoắn – NST đều tập trung trên mặt phẳng xích đạo ở kì giữa - Đều là cơ chế sinh học đảm bảo ổn định vật chất di truyền qua các thế hệ.
Nguyên phân
Giảm phân
- Mỗi NST tương đồng nhân đôi thành 2 NST kép gồm 2 cromatit. - Kì trước không xãy ra trao đổi chéo giữa 2 cromatit cùng nguồn gốc. - Kì giữa các NST tập trung thành 1 hàng trên mặt phẳng xích đạo của thoi phân bào.
- Mỗi NST nhân đôi thành một cặp NST tương đồng kép gồm 4 cromatit - Kì trước I xảy ra hiện tượng tiếp hợp và trao đổi đoạn giữa 2 cromatit khác nguồn gốc. - Kì giữa I các NST tập trung thành 2 hàng trên mặt phẳng xích đạo của thoi phân bào.
Kì sau từng NST đơn phân li về 2 cực tế bào
Kì sau I các NST đơn ở trạng thái kép trong từng cặp NST tương đồng phân li về 2 cực tế bào
Kết quả : Mỗi lần phân bào tạo ra 2 tế bào có bộ NST lưỡng bội (2n)
Kết quả : Qua 2 lần phân bào liên tiếp tạo ra các giao tử có bộ NST giảm đi một nửa (n) khác nhau về nguồi gốc
17
Xảy ra ở các tế bào sinh dưỡng.
Chỉ xảy ra ở tế bào sinh dục thời kì chín.
- Không xảy ra sự tiếp hợp của NST. - Có một lần NST tập trung trên mặt phẳng xích đạo của thoi vô sắc và phân li.
- Có xảy ra sự tiếp hợp NST vào kì đầu I - Có 2 lần NST tập trung trên phẳng xích đạo của thoi vô sắc và phân li.
Từ một tế bào mẹ 2n NST qua 1 lần phân bào tạo ra 2 tế bào con đều có 2n NST.
Từ 1 tế bào mẹ 2n NST qua 2 lần phân bào tạo ra 4 tế bào con đều có n NST.
So sánh sự khác nhau giữa nguyên phân và giảm phân ?
18
a. 2
b. 4
c. 8
d. 16
Củng cố
Ruồi giấm có 2n = 8.Một tế bào của ruồi giấm đang ở kì sau của giảm phân II .Tế bào đó có bao nhiêu NST đơn trong các trường hợp sau.
?
19
Hãy điền chú thích cho các hình vẽ sau
7
2
3
4
5
6
1
8
9
Kì đầu I
Kì cuối II
Kì sau I
Kì đầu II
Kì sau II
Kì giữa I
Kì trung gian
Kì giữa II
Kì cuối I
20
Dặn dò
Học bài, vẽ hình 10. Sơ đồ giảm phân SGK trang 31
Làm bài tập 3,4 SGK trang 33
- Xem trước bài 11.
21
BÀI HỌC ĐẾN ĐÂY ĐÃ KẾT THÚC
CHÚC CÁC EM VUI KHỎE, HỌC TỐT
22
BÀI HỌC ĐẾN ĐÂY ĐÃ KẾT THÚC
CHÚC CÁC EM VUI KHỎE, HỌC TỐT